strona główna
top cont
Królewska Katedra na Wawelu p.w. św. Stanisława BM i św. Wacława

Dzwony Katedry na Wawelu » Królewski Dzwon Zygmunt

video

Ten spiżowy kolos został odlany w Krakowie w 1520 roku przez ludwisarza z Norymbergii – Hansa Behema i zawieszony na specjalnie do tego celu nadbudowanej starej wieży obronnej Zamku Królewskiego na Wzgórzu Wawelskim. Pierwszy raz dźwięk Dzwonu Zygmunt krakowianie usłyszeli 13 lipca 1521. Fundatorem dzwonu był król Zygmunt I Stary, w zamyśle którego „nie tylko Bogu Najwyższemu, ale także na chwałę domu Jagiellonów i Królestwa Polskiego miał dzwonić”. W czasach niewoli urósł do rangi jednego z najważniejszych symboli narodowych.Plakieta twórcy dzwonu

W górnej części kielicha widnieje łacińska inskrypcja:

DEO OPT[IMO] MAX[IMO] AC VIRGINI DEIPARAE SANCTISQVE PATRONIS SVIS DIVVS SIGISMVNDVS POLONIAE REX|CAMPANAM HANC DIGNAM ANIMI OPERVMQVE AC GESTORVM SVORVM MAGNITVDINE FIERI FECIT ANNO SALVTIS a poniżej data MDXX.

 

Plakieta ze św. Stanisłwem - fragment Dzwonu ZygmuntInskrypcję tą można tłumaczyć na język polski następująco: BOGU NAJLEPSZEMU, NAJWIĘKSZEMU I DZIEWICY BOGARODZICY, ŚWIĘTYM PATRONOM SWOIM, ZNAKOMITY ZYGMUNT KRÓL POLSKI TEN DZWON GODNY WIELKOSCI UMYSŁU I CZYNÓW SWOICH KAZAŁ WYKONAĆ ROKU ZBAWIENIA 1520. Poniżej napisu znajdują się dwie plakiety. Z jednej strony jest to wyobrażenie św. Stanisława, z drugiej św. Zygmunta – króla Burgundii, w pełnej zbroi oraz płaszczu z insygniami władzy monarszej. Po obu stronach plakiet znajdują się godła państwowe Rzeczpospolitej Obojga Narodów , orzeł w koronie i litewska pogoń. Poniżej znajduje się imię i nazwisko Behema w języku łacińskim i niemieckim oraz jego gmerk (znak) i rok wykonania dzwonu.

Wewnątrz kielicha, na żelaznym uchwycie, wisi piękne gotyckie serce zawieszone na pasie z wołowej skóry, który to pas w najgrubszym miejscu składa się z dwunastu warstw. Serce składa się z ucha, trzonu oraz kuli, Plakieta ze św. Zygmuntem - fragment Dzwonu Zygmunt która bezpośrednio uderza w kryzę tj. najgrubsze miejsce kielicha dzwonu. Na końcu znajduje się ogon, który stanowi swoisty napęd serca i nadaje mu odpowiednią prędkość. Serce Zygmunta, jak smyczek w skrzypcach, wzbudza dźwięk tego wspaniałego instrumentu zwanego idiofonem. Wspaniały dźwięk Zygmunta jest współbrzmieniem wielu tonów składowych (harmonicznych), z których najniższy (oktawa dolna) to "Fis" w okawie wielkiej. Ton uderzeniowy Zygmunta (strike note, Schlagton) to "g" w oktawie małej.

Można śmiało powiedzieć, że Zygmunt jest królem polskich dzwonów i władcą polskich serc. Jest instrumentem, który nieprzerwanie od pół tysiąca lat wygrywa znaki czasu ściśle związane z historią nie tylko naszego Narodu, ale także Europy. To przecież w chwili jego narodzin Rzeczpospolita Jagiellonów odgrywała główną rolę w polityce krajów leżących w sercu naszego kontynentu a wpływ jej sięgał po jego krańce. Później, w trudnych czasach niewoli, kiedy zaborcy postarali się nie tylko o wymazanie nazwy Polski z mapy Europy, ale także świadomie zniszczyli nasze regalia, Dzwon Zygmunt stał się jednym z naszych narodowych symboli.

DANE TECHNICZNE DZWONU ZYGMUNTA

Dzwon Zygmunt

Wymiary:

A.Średnica klosza – 242 cm
B.Wysokość klosza z koroną – 241 cm
C.Całkowita wysokość dzwonu- 460 cm
D.Rozpiętość jarzma dębowego – 308 cm
E.Długość serca – 220 cm

Ciężary:

klosz z brązu – 9.650 kg
dębowe jarzmo z okuciami – 2.160 kg
serce z pasem – 365 kg
pozostałe elementy – 425kg
całkowity ciężar dzwonu -12.600 kg

Informacje użytkowe:

napęd – 12 dzwonników
ton uderzeniowy – g (sol)
zasięg słyszalności – 30 kilometrów

STARE SERCE DZWONU “ZYGMUNT”

 Stare serce Dzwonu ZygmuntOryginalne, pierwsze serce dzwonu wykuto z żelaza. Ma 218,5 cm długosci, a waży 323 kg. Pierwszy raz uderzyło w klosz Zygmunta 13 lipca 1521 roku na uroczystość św. Małgorzaty. Służyło 479 lat wykonując w tym czasie około 12 milionów uderzeń. W XIX wieku trzykrotnie pękało i było naprawiane. Ostatni raz biło w klosz Zygmunta w Boże Narodzenie 2000 roku i wtedy też stwierdzono jego czwarte pękniecie. Uszkodzone serce zostało zastąpione nowym, które bije od 14 kwietnia 2001 roku.

 

Kiedy bije dzwon Zygmunt

Data Wydarzenie Godzina
01.01.2016 Nowy Rok – Bożej Rodzicielki 09:45
06.01.2016 Święto Trzech Króli – Objawienia Pańskiego 09:45
20.03.2016 Niedziela Palmowa 09:45
26.03.2016 Wielka Sobota – Msza Rezurekcyjna ~20:30
27.03.2016 Wielkanoc – Zmartwychwstania Pańskiego 09:45
03.04.2016 Święto Miłosierdzia Bożego 09:45
02.05.2016 Św. Zygmunta – Święto Patrona Dzwonu 17:15
03.05.2016 Uroczystość Matki Boskiej Królowej Polski, Dzień Konstytucji 3-go Maja 09:45
08.05.2016 Wniebowstąpienie
Świętego Stanisława - Patrona Katedry
Procesja świętego Stanisława
09.00
15.05.2016 Zesłanie Ducha Świętego 09:45
26.05.2016 Procesja Bożego Ciała 08:45
08.06.2016 Świętej Jadwigi - Patronki Katedry 17:15
29.06.2016 Uroczystość Piotra i Pawła 17:15
15.08.2016 Święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – Matki Boskiej Zielnej 09:45
28.09.2016 Świętego Wacława – Patrona Katedry 17:15
22.10.2016 Świętego Jana Pawła II 17:15
01.11.2016 Wszystkich Świętych 09:45
02.11.2016 Dzień Zaduszny ~17:15
11.11.2016 Święto Niepodległości Polski 09:45
20.11.2016 Święto Chrystusa Króla 09:45
08.12.2016 Święto Niepokalanego Poczęcia 16:15
24.12.2016 Pasterka 23:45
25.12.2016 Boże Narodzenie – Pierwszy Dzień Świąt 09:45

 

headline headline headline headline headline headline headline headline headline headline headline headline headline headline